ಲಡಾಖ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ – ಹಲವರ ಸಾವು, ಅನೇಕರು ಗಾಯ
ಬಿಜೆಪಿ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಕಿಗಾಹುತಿ, ಹಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಚೇರಿ ವಿಕೃತ
ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಧೋರಣೆ ವಿರುದ್ಧ ಜನರ ಆಕ್ರೋಶ – “ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು”
ದೆಹಲಿ/ಲೇಹ್, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24, 2025
ಲಡಾಖ್ಗೆ ರಾಜ್ಯಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಅನುಚ್ಛೇದದಡಿ (ಜನಜಾತಿ ಹಕ್ಕು) ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಬುಧವಾರ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಲೇಹ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಸಾವಿಗೆ, ಅನೇಕರು ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವ ಘಟನೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಗುಂಪು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ನಾಶಮಾಡಿ ಪೊಲೀಸರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 30 ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗಿ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬೇಡಿಕೆಗಳು
ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು:
-
ಲಡಾಖ್ಗೆ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಹುದ್ದೆ
-
ಆರನೇ ಅನುಚ್ಛೇದದಡಿ ಜನಜಾತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ
-
ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮೀಸಲಾತಿ ಭದ್ರತೆ
-
ಲೇಹ್ ಮತ್ತು ಕರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ತಲಾ ಒಂದು ಸಂಸತ್ ಸ್ಥಾನ
-
ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಭರವಸೆ
ಇವುಗಳನ್ನು ಲೇಹ್ ಎಪೆಕ್ಸ್ ಬಾಡಿ (LAB) ಮತ್ತು ಕರ್ಗಿಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (KDA) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಸ್ಪಂದನೆ ದೊರಕಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಜನರ ಆರೋಪ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಧೋರಣೆ?
-
2023ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಹೈಪವರ್ ಸಮಿತಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.
-
2025ರ ಮೇ 27ರ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ತುರ್ತು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
-
ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ 14ನೇ ದಿನಕ್ಕೂ ತಲುಪಿದರೂ ಮಾತುಕತೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.
-
ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಲೇಹ್ನಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪಾದಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿದಾಗಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕೇವಲ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತ್ತು.
-
ಜನರ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಭರವಸೆ ಕೂಡ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಈಡೇರಿಸಿಲ್ಲ.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೋಲಾರ್ ಎನರ್ಜಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ನೀಡಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ಹುದ್ದೆ ನೀಡಿದರೆ ಈ ಒಳಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಕೇಂದ್ರದ ಆರೋಪ
ಹವಾಮಾನ ಹೋರಾಟಗಾರ ಸೋನಂ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 10ರಿಂದ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ “ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು” ಜನರನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯತ್ತ ಒಯ್ಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
“ಅರಬ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್” ಶೈಲಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ನೆಪಾಳದ Gen Z ಚಳವಳಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯುವಕರನ್ನು ತಪ್ಪು ದಾರಿಗೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಚಿವಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಉಪವಾಸ ಮುರಿದು ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಹ್ನಲ್ಲಿ ಗಲಭೆ ಉಂಟಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು, ಲಡಾಖ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಹಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕಚೇರಿ ಕೂಡ ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ – ಜನರ ಆರೋಪ
ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರಕಾರ, ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
“ಕೇಂದ್ರದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೇ ಇಂದು ನಾಲ್ಕು ಜನರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ” ಎಂಬುದು ಜನರ ಆಕ್ರೋಶದ ಮಾತು.
ಸರ್ಕಾರದ ಭರವಸೆ
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಲಡಾಖ್ ಜನರ ಆಶಾವಾದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
-
ಜನಜಾತಿ ಮೀಸಲಾತಿ 45%ರಿಂದ 84%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ
-
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಒಂದು-ಮೂರನೇ ಮೀಸಲಾತಿ
-
ಭೋಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಗಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ
-
1,800 ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭ
ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, “ಇವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾತ್ರ, ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರ ರಾಜ್ಯಹುದ್ದೆ ಮತ್ತು ಆರನೇ ಅನುಚ್ಛೇದದಡಿ ಭದ್ರತೆ” ಎಂಬುದು ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಲಡಾಖ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಲಡಾಖ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಗವರ್ನರ್ ಕವೀಂದರ್ ಗುಪ್ತಾ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಜನತೆಗೆದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಲೇಹ್ನಲ್ಲಿ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
“ಸಿಆರ್ಪಿಎಫ್ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲು ಯತ್ನ ನಡೆದಿದ್ದು, ಪೊಲೀಸರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾಯಿತು” ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.
ನಾಗರಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಲೇಹ್ ಎಪೆಕ್ಸ್ ಬಾಡಿ (LAB) ಸಹಸಂಯೋಜಕ ಚೆರೆಂಗ್ ದಾರ್ಜೇ ಲಕ್ರುಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ 14-25 ವರ್ಷದ ಯುವಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು.
“ಇದುವರೆಗೆ ಹಿರಿಯರೇ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಂದು ಸಾವಿರಾರು ಯುವಕರು ಬೀದಿಗಿಳಿದಾಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿತು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಮುಂದಿನ ಹೋರಾಟ
ಕರ್ಗಿಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್ (KDA) ಗುರುವಾರ ಬಂದ್ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಲಡಾಖ್ ಹಿಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
2019ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಲಡಾಖ್ಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯಿಲ್ಲದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶ ಹುದ್ದೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅದಾಗಿನಿಂದಲೇ ರಾಜ್ಯಹುದ್ದೆ, ಜನಜಾತಿ ಹಕ್ಕು, ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸತ್ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಿರಂತರವಾಗಿದೆ.
