ಹೊಸ ಲೇಬರ್ ಕಾನೂನುಗಳು: ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಯೇ? ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊರೆಯೇ?
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಮಿಕ ಕೋಡ್ಗಳು — ವೇತನ ಕೋಡ್, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧ ಕೋಡ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥಲ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕೋಡ್ — ಈಗ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು “ಸರಳೀಕರಣ” ಮತ್ತು “ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ತಜ್ಞರು ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲಿರುವ ಹೊಸ ಹೊರೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಕುಸಿತ, ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವರದಿ, ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ನೈಜ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ.
1. ಕೆಲಸದ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಳ – ‘ಮಾಡರ್ನ್ ಬಾಂಧವಳ ದಾಸ್ಯ’?
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲಸದ ಗಂಟೆಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ 12 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತು ವಾರಕ್ಕೆ 48 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಏನು ಅನ್ಯಾಯ?
-
8 ಗಂಟೆ/day → ಈಗ 12 ಗಂಟೆ/day ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
-
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೆಲಸ (overtime) ಪಡೆಯುವುದು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾದರೂ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ
-
ದಿನವಿಡೀ ನಿಂತುಕೊಂಡೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ — ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಗೋದಾಮು, ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್, ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ — ಕೆಲಸಗಾರರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ
-
ಮಹಿಳೆಯರ ರಾತ್ರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ “ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ” ನೀತಿಯಿದ್ದರೂ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ಕಡಿಮೆ
ಪರಿಣಾಮ:
“ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ – ಕಡಿಮೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ – ಕಡಿಮೆ ಆರೋಗ್ಯ” ಎಂಬ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಿಲುಕುವ ಅಪಾಯ.
2. ನೇಮಕ ಮತ್ತು ವಜಾ ಮಾಡುವುದು – ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಘಾತ
ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ, 300 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವಜಾ (layoff/retrenchment) ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾದ ಅಂಶಗಳು
-
ಕೆಲಸದ ಭದ್ರತೆ (job security) ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ
-
ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ
-
ಉದ್ಯೋಗದಾಯಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು “ಎಂದಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ತೆಗೆದು, ಎಂದಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಬಿಡುವ” ಅವಕಾಶ
ಪರಿಣಾಮ:
ನೌಕರರು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿ, ದಿನಗೂಲಿ-ಮನೋಭಾವನೆಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಅಪಾಯ.
3. ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನದ ಭರವಸೆ – ಆದರೆ ಜಾರಿಗೆ ಯಾರು?
ಸರ್ಕಾರವು ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಅಡ್ಡಿಗಳು
-
ತಪಾಸಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದುರ್ಬಲವಾದರೆ, ಉದ್ಯೋಗದಾರರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ
-
ಅಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು (ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಚಿಲುಮೆಯ ಹೋಟೆಲ್, ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್, ವಾಷಿಂಗ್, ಕೂರಿಯರ್, ಸ್ಮಾಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ) ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
-
ನೌಕರರಿಗೆ ನೇಮಕ ಪತ್ರ ಕೊಡುವ ಅಗತ್ಯ ಇದ್ದರೂ, ಬಹಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಬಹುದು
ಪರಿಣಾಮ:
ಕಾನೂನು ಇದೆ → ಜಾರಿಗೆ ಬಲವಿಲ್ಲ → ಕಾರ್ಮಿಕರು ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ.
4. ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಯೋಜನೆಗಳು – ಗಿಗ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೇಳಿಕೆಯಷ್ಟೇ?
ಗಿಗ್ ವರ್ಕರ್ಗಳು (Ola, Swiggy, Amazon delivery, Freelancer) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಆದರೆ:
ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
-
ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ EPF/ESI ಲಾಭ ದೊರೆಯುವ ಮಾರ್ಗ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ
-
ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ insurance, pension, safety ಕೇವಲ “ಪತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅಕ್ಷರ” ಆಗಿ ಉಳಿಯುವ ಅಪಾಯ
-
ಅರ್ಜಿದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ದಾಖಲೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗೊಂದಲಕಾರಿ
5. ಯೂನಿಯನ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣ – ಕಾರ್ಮಿಕರ ಧ್ವನಿಯ ಕತ್ತರಣೆ
ಹೊಸ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಹೋರಾಟ ಘೋಷಣೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಣಾಮಗಳು
-
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ವೇದಿಕೆ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ
-
ಯೂನಿಯನ್ಗಳು ಒಂದೇ ತಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ “ಅಕ್ರಮ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ
-
ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ–ಹಾಕುವುದು ಕಷ್ಟ
6. ‘ಒಂದು ನೋಂದಣಿ – ಒಂದು ಪರವಾನಗಿ’: ಉದ್ಯೋಗದಾರರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ, ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಹೊರೆ?
ಸರಕಾರ ಹೇಳುವಂತೆ ಇದು “reform” ಆಗಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ:
ಇರಬಹುದಾದ ಅನ್ಯಾಯ
-
ಅಧಿಕೃತ ಚಕಾಸಿ/ಪರಿಶೀಲನೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ದುರುಪಯೋಗದ ಅವಕಾಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ
-
ಉದ್ಯೋಗದಾರರಿಗೆ paperwork ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ನೌಕರರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು
ಒಟ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಪರಿಣಾಮ
ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯ ಆತಂಕ:
-
ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು → ಕೆಲಸದ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚಳ, ವಜಾ ಮಾಡಲು ಸುಲಭ ನಿಯಮ
-
ಅಸಂಘಟಿತ ಕ್ಷೇತ್ರ → ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ
-
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ → ರಾತ್ರಿ ಕೆಲಸ ನೈಜ ಸುರಕ್ಷತಾ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಇಲ್ಲ
-
ಗಿಗ್ ವರ್ಕರ್ → ಕಾನೂನಿನ ಲಾಭಪಡೆಯುವ ದಾರಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ
-
ಯೂನಿಯನ್ಗಳು → ಧ್ವನಿಹಾಕುವ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ
ಸರಕಾರ ಹೇಳುವ ‘Ease of Doing Business’ → ನಿಜದಲ್ಲಿ ‘Ease of Exploiting Workers’ ಆಗಬಹುದೇ?
ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಎತ್ತುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ನಿರ್ಣಯ
ಹೊಸ ಲೇಬರ್ ಕಾನೂನುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಬಹುದು. ಆದರೆ “ಸುಗಮತೆ” ಮತ್ತು “ನಿವೇಶಕರು ಅನುಕೂಲ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ ಬಲಹೀನ–ರಕ್ಷಣೆಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಅಪಾಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ.
ನಿಜವಾದ ಸುಧಾರಣೆ ಎಂದರೆ —
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ವೇತನ, ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸದ ಶರತ್ತುಗಳು ಇವು ಬಲವಾಗಬೇಕು.
ಆದರೆ ಹೊಸ ಕಾನೂನುಗಳು ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಬಹುತೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶಯದಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದೆ.
